آدم‌ها چطور در همه‌ی دنیا پخش شدن؟
پاسخ کوتاه انسان امروزی حدود سیصد هزار سال پیش توی آفریقا پیدا شد و حالا توی همه‌ی قاره‌ها زندگی می‌کنه. نیاکان تقریباً همه‌ی آدم‌های بیرون از آفریقا با یه موج کوچ، حدود پنجاه تا هفتاد هزار سال پیش، از آفریقا بیرون رفتن. این موج یه سفر یک‌باره نبود. گروه‌های کوچیک پشت سر هم از گروه قبلی جدا می‌شدن و جلوتر می‌رفتن. همین قدم‌های پشت سر هم آدم‌ها رو به آسیا و استرالیا، بعد به آمریکا و آخر از همه به جزیره‌های وسط اقیانوس رسوند.
دری که آب‌وهوا باز و بسته می‌کرد
گونه‌ی ما توی آفریقا پیدا شد، توی دوره‌ای که آب‌وهوا مدام و به‌شدت عوض می‌شد. پس آدم‌ها یه روزی باید از آفریقا بیرون رفته باشن.
سه پژوهش جدا روی ژن‌های آدم‌های امروزی به یه جواب رسیدن. نیاکان تقریباً همه‌ی آدم‌های بیرون از آفریقا با یه موج کوچ از آفریقا بیرون رفتن. پیش از این موج هم گروه‌هایی از انسان امروزی به آسیا رسیده بودن. ولی کریس استرینگر، از موزه‌ی تاریخ طبیعی لندن، می‌گه این گروه‌های زودتر احتمالاً از بین رفتن و نسلی ازشون به امروز نرسیده.
یه مدل آب‌وهوایی نشون داده که بیرون رفتن از آفریقا فقط توی دوره‌های مرطوب‌تر آسون بوده. توی بعضی دوره‌ها شمال‌شرق آفریقا توی یکی از بدترین خشک‌سالی‌های تاریخ کاملاً خشک بود و عربستان هم بیابون شد. یعنی راه بیرون رفتن مثل دری بود که آب‌وهوا گاهی بازش می‌کرد و گاهی می‌بستش.
ردی که توی ژن‌ها مونده
از کجا می‌دونیم کوچ از آفریقا شروع شده؟ پژوهشگرها ژن‌های آدم‌هایی از قوم‌های سراسر دنیا رو مقایسه کردن و یه الگوی ساده دیدن. هرچی خونه‌ی یه قوم از شرق آفریقا دورتر باشه، تنوع ژنتیکی آدم‌هاش کمتره، و این کم شدن تقریباً یکنواخت با فاصله پیش می‌ره.
برای این‌که بفهمی چرا، یه کیسه پر از تیله‌های رنگی رو تصور کن. یه مشت تیله ازش بردار و بریز توی یه کیسه‌ی تازه. توی این مشت همه‌ی رنگ‌های کیسه‌ی اول نیست. حالا از کیسه‌ی تازه یه مشت بردار و بریز توی کیسه‌ی سوم. هر بار چند رنگ دیگه جا می‌مونه. توی کوچ آدم‌ها هم هر گروه تازه که جدا می‌شد و جلوتر می‌رفت، فقط بخشی از تنوع گروه مادرش رو با خودش می‌برد.
پژوهشگرها هزاران نقطه‌ی فرضی توی سراسر دنیا رو جای نقطه‌ی شروع گذاشتن. هیچ نقطه‌ای بیرون از آفریقا الگوی ژن‌های آدم‌های امروز رو به خوبیِ یه نقطه توی آفریقا توضیح نداد.
آشنایی با نئاندرتال‌ها
آدم‌ها بیرون از آفریقا با نئاندرتال‌ها روبه‌رو شدن و باهاشون بچه‌دار شدن. نئاندرتال‌ها خیلی وقته منقرض شدن، ولی ردشون هنوز توی DNA ما هست.
حالا ببین این رد چطور مثل یه ساعت کار می‌کنه. پژوهش‌های تازه نشون دادن که آدم‌ها و نئاندرتال‌ها حدود پنجاه تا چهل و پنج هزار سال پیش با هم بچه‌دار شدن. مردم امروزِ آسیای جنوب‌شرقی و استرالیا هم همین رد نئاندرتالی رو دارن. پس نیاکانشون باید بعد از اون دوره، یعنی کمتر از پنجاه هزار سال پیش، به اون‌جا رسیده باشن.
ولی خاک استرالیا یه چیز دیگه می‌گه. توی پناهگاه سنگی مجدبِبه در شمال استرالیا، عمیق‌ترین لایه‌ی آثار انسانی بیش از ده هزار ابزار و اثر داره. تیمی که این لایه رو تاریخ‌گذاری کرد، سنش رو بیشتر از پنجاه هزار سال می‌دونه. یه باستان‌شناس منتقد تاریخ محتاط‌تری پیشنهاد می‌کنه، ولی تاریخ اون هم بیشتر از پنجاه هزار ساله. پس ژن‌ها و خاک دو زمان متفاوت می‌گن و هنوز کسی این ناهمخوانی رو حل نکرده.
تا آمریکا و وسط اقیانوس
توی پارک ملی وایت‌سندز، توی نیومکزیکوی آمریکا، ردپاهای انسانی هست که مال سردترین دوره‌ی آخرین عصر یخبندانه. سه روش جدای تاریخ‌گذاری سن این ردپاها رو بیش از بیست هزار سال نشون دادن. یعنی آدم‌ها هزاران سال زودتر از چیزی که قبلاً فکر می‌شد به آمریکای شمالی رسیده بودن.
آخرین منطقه‌ی بزرگی که آدم‌ها برای همیشه ساکنش شدن، خشکی نبود. مثلث پولینزی، بین هاوایی و جزیره‌ی ایستر و نیوزیلند، یه پهنه‌ی خیلی بزرگه که تقریباً همه‌اش آبه. مسافرهای دریایی بیش از هزار سال پیش از ساموآ و تونگا حدود هزار کیلومتر دریای باز رو پشت سر گذاشتن و به جزایر کوک جنوبی رسیدن.
یه موج کوچ از آفریقا، وقتی آب‌وهوا راه رو باز کرد، با گروه‌های کوچیکی که پشت سر هم جلوتر رفتن، کم‌کم به همه‌ی قاره‌ها و آخر سر به جزیره‌های وسط اقیانوس رسید.
این پاسخ از کجا آمده
هر چیزی که بالا خواندی از این ۷ منبع بیرون آمده. اگر خواستی خودت سرچشمه را ببینی، لینک‌ها همین‌جاست.