انسان از کجا اومده؟
پاسخ کوتاه انسان از شامپانزه نیومده. ما و شامپانزه‌ها و گوریل‌ها یه نیای مشترک داریم که بین هشت تا شش میلیون سال پیش توی آفریقا زندگی می‌کرده و از اون به بعد هر شاخه راه خودش رو رفته. توی شاخه‌ی ما اول راه رفتن روی دو پا شکل گرفت و مغز بزرگ خیلی دیرتر اومد. گونه‌ی خود ما هم حدود سیصد هزار سال پیش از دل چند گروه آدم پیدا شد که توی سراسر آفریقا زندگی می‌کردن و گاهی از هم جدا می‌شدن و گاهی دوباره به هم وصل می‌شدن.
شامپانزه پدربزرگ ما نیست
حتماً این جمله رو شنیدی که انسان از میمون اومده. ولی ما از شامپانزه نیومدیم. ما و شامپانزه‌ها و گوریل‌ها، یعنی میمون‌های بزرگ آفریقا، یه نیای مشترک داریم که بین هشت تا شش میلیون سال پیش زندگی می‌کرده.
یه درخت رو تصور کن. اون نیای مشترک تنه‌ی درخته و ما و شامپانزه‌ها دو تا شاخه‌ایم که از همون تنه جدا شدیم. شامپانزه پدربزرگ ما نیست؛ بیشتر به یه پسرعمو می‌مونه که از همون پدربزرگ اومده.
حالا این تنه کجا بوده؟ فسیل‌ها جوابش رو می‌دن. همه‌ی فسیل‌هایی که از میلیون‌ها سال اول شاخه‌ی ما پیدا شدن از آفریقا اومدن، پس ریشه‌ی این شاخه هم توی آفریقاست.
اول پاها، بعد مغز
حالا ببین روی شاخه‌ی ما اول چی عوض شد. یکی از قدیمی‌ترین فسیل‌های این شاخه یه جمجمه از شمال چاده که اسمش رو گذاشتن تومای. زیر هر جمجمه یه سوراخ هست که نخاع ازش رد می‌شه. توی جمجمه‌ی تومای این سوراخ جلوتر از جاییه که توی میمون‌های بزرگ هست. این یعنی سرش از زیر روی یه بدن راست نشسته بوده، مثل سر ما. برای همین پژوهشگرها فکر می‌کنن تومای احتمالاً روی دو پا راه می‌رفته. ولی مغزش حتی کمی از مغز شامپانزه کوچیک‌تر بوده.
کمی بیش از سه میلیون سال پیش، توی اتیوپی، زنی زندگی می‌کرده که امروز بهش می‌گیم لوسی. گونه‌ی لوسی راست راه می‌رفت، ولی دست‌های بلند و انگشت‌های خمیده هم داشت که به درد بالا رفتن از درخت می‌خوره. مغز این گونه معمولاً حدود یک‌سوم مغز آدم امروزی بود.
این دو تا رو کنار هم بذار. شاخه‌ی ما خیلی زود روی دو پا راه افتاد و مغز بزرگ خیلی دیرتر از اون اومد.
گونه‌ی ما توی کل آفریقا شکل گرفت
گونه‌ی خود ما حدود سیصد هزار سال پیش توی آفریقا پیدا شد، توی دوره‌ای که آب‌وهوا خیلی شدید عوض می‌شد. قدیمی‌ترین فسیل‌هایی که از گونه‌ی ما می‌شناسیم توی جبل ایغود مراکش پیدا شدن، و پیدا شدنشون شروع گونه‌ی ما رو حدود صد هزار سال عقب‌تر برد.
صورت آدم‌های جبل ایغود توی همون محدوده‌ی صورت آدم‌های امروزیه، ولی جمجمه‌شون به‌جای گرد، کشیده‌ست. یعنی شکل گرد سر و مغز ما بعداً و توی خود گونه‌ی ما درست شده.
ویژگی‌های امروزی سر و صورت ما، مثل صورت کوچیک، چونه‌ی جلوآمده و جمجمه‌ی گرد، یه‌جا و با هم پیدا نشدن. هر کدوم توی یه گوشه‌ی آفریقا و توی یه زمان دیگه پیدا شدن. پژوهشگرهایی که این فسیل‌ها رو کنار هم گذاشتن تصویر «یه جمعیت توی یه منطقه» رو بیش از حد ساده دونستن. به نظرشون گونه‌ی ما از گروه‌های به‌هم‌پیوسته‌ای توی سراسر آفریقا اومده که گاهی از هم جدا بودن و گاهی به هم وصل بودن.
ژن‌های آدم‌های امروزی آفریقا هم همین رو می‌گن. چند جمعیت نزدیک به هم صدها هزار سال با هم ژن رد و بدل می‌کردن.
هنوز همه‌ی تیکه‌ها سر جاشون نیستن
شاخه‌ی ما یه خط صاف نیست. به گفته‌ی موزه‌ی اسمیتسونین آمریکا، بیشتر دانشمندها ۱۵ تا ۲۰ گونه‌ی مختلف از انسان‌های اولیه رو می‌شناسن، و هنوز سر این‌که این گونه‌ها دقیقاً چه نسبتی با هم دارن هم‌نظر نیستن.
گونه‌ی ما مدتی کنار انسان‌های اولیه‌ی دیگه زندگی می‌کرد، و نئاندرتال‌ها نزدیک‌ترین خویشاوندهای منقرض‌شده‌ی ما هستن. یعنی یه زمانی روی زمین بیشتر از یه نوع انسان راه می‌رفته.
این‌که آدم‌ها بعد از آفریقا چطور به بقیه‌ی دنیا رسیدن خودش یه داستان دیگه‌ست. هر فسیل تازه‌ای که پیدا بشه، مثل جمجمه‌های جبل ایغود، می‌تونه جای یه شاخه رو روی این درخت عوض کنه.
ما از شامپانزه نیومدیم و فقط یه نیای مشترک آفریقایی باهاش داریم. شاخه‌ی ما اول روی دو پا راه افتاد و خیلی بعد مغزش بزرگ شد، و گونه‌ی خود ما از گروه‌های به‌هم‌پیوسته‌ای توی سراسر آفریقا شکل گرفت.
این پاسخ از کجا آمده
هر چیزی که بالا خواندی از این ۷ منبع بیرون آمده. اگر خواستی خودت سرچشمه را ببینی، لینک‌ها همین‌جاست.