امواج موبایل و وای‌فای به بدن آسیب می‌زنن؟
پاسخ کوتاه اون حس بدی که بعضی‌ها نزدیک مودم یا گوشی دارن واقعیه، ولی تا جایی که آزمایش‌ها نشون می‌دن از خود امواج نمیاد. امواج موبایل و وای‌فای پرتو کم‌انرژی‌ان و تنها اثر شناخته‌شده‌شون یه کم گرم کردن بافت نزدیک گوشیه. توی آزمایش‌هایی که آدم‌ها نمی‌دونستن دستگاه روشنه یا خاموش، علائمشون با روشن و خاموش شدنش تغییری نکرد؛ ولی وقتی بهشون گفتن روشنه، حالشون بدتر شد. یعنی بخشی از جواب توی خود ماست.
وقتی کنار گوشی حالت بد می‌شه
برات پیش اومده گوشی رو مدت زیادی دم گوشت نگه داری، یه گزگز یا سوزش عجیب حس کنی و فکر کنی نکنه از امواجه؟ آدم‌هایی هستن که خودشون رو حساس به امواج می‌دونن و از سوزش پوست، خستگی، سرگیجه، حالت تهوع و تپش قلب می‌گن. این حس‌ها واقعی‌ان و برای بعضی‌ها اون‌قدر شدیدن که زندگی‌شون رو به هم می‌ریزن.
یه خیریه‌ی انگلیسی که از همین آدم‌ها حمایت می‌کنه می‌گه این یه ناسازگاری جسمیه، نه ترس یا مسئله‌ی روانی: بدن بعضی‌ها به امواج حساس می‌شه، حتی در سطحی که گرما تولید نمی‌کنه. برای همین توصیه می‌کنه شب وای‌فای رو خاموش کنیم، کمتر با موبایل کار کنیم و از دکل‌ها دورتر باشیم.
پس سؤال اصلی اینه: این حس‌ها از کجا میان؟
این امواج چی کار می‌تونن بکنن
همه‌ی پرتوها یه جور نیستن. پرتو ایکس، همون که باهاش از استخون عکس می‌گیرن، پرانرژیه و می‌تونه به ژن‌های سلول آسیب بزنه. امواج موبایل و وای‌فای پرتو کم‌انرژی‌ان؛ انرژی‌شون به این کار نمی‌رسه.
تنها اثری که به‌طور ثابت براشون دیده شده، گرم شدن بافتیه که گوشی نزدیکشه، مثل گوش و سر؛ و این گرما دمای کل بدن رو به اندازه‌ی قابل‌اندازه‌گیری بالا نمی‌بره. حد مجاز این امواج رو هم از روی پایین‌ترین سطحی که اثر آسیب‌زا داره گذاشتن، و برای عموم مردم خیلی پایین‌ترش آوردن. چیزی که ما هر روز از گوشی و مودم می‌گیریم معمولاً از همین حد هم خیلی کمتره.
وقتی هیچ‌کس نمی‌دونه دستگاه روشنه
ولی این‌ها اثرهای کوتاه‌مدتن. سرطان چی؟ آژانس بین‌المللی پژوهش سرطان یه بار موبایل رو «احتمالاً سرطان‌زا» دسته‌بندی کرد، با تکیه بر شواهد محدود. بعدها مروری به سفارش سازمان جهانی بهداشت، ده‌ها پژوهش رو کنار هم گذاشت: موبایل، حتی با سال‌ها استفاده، خطر سرطان مغز و تومورهای سر و گردن رو بالا نبرد، و زندگی نزدیک دکل‌ها هم با سرطان خون بچه‌ها ربطی نداشت.
برای اون حس‌ها، راهش آزمایش کوره. توی دانشگاه اسکس، کسانی که خودشون رو حساس می‌دونستن و یه گروه دیگه کنار سیگنالی شبیه دکل موبایل نشستن؛ گاهی روشن، گاهی خاموش، بی‌اینکه خودشون یا آزمایشگرها بدونن کدومه. حساس‌ها روشن بودنش رو تقریباً همون‌قدر درست حدس زدن که آدم با شیر یا خط درمیاره، و علائمشون و ضربان قلبشون توی روشن و خاموش فرقی نکرد. مروری روی ده‌ها آزمایش کور دیگه هم شاهد محکمی پیدا نکرد که خود امواج این حس‌ها رو بسازه.
پس اون حس از کجا میاد؟
توی همون آزمایش اسکس، وقتی به حساس‌ها گفته می‌شد سیگنال روشنه، حال بدتری گزارش می‌کردن. علائمشون واقعی بود، فقط با خود سیگنال بالا و پایین نمی‌رفت.
توی کینگز کالج لندن، ۱۴۷ داوطلب اول یا یه گزارش تلویزیونی درباره‌ی خطر وای‌فای دیدن یا یه فیلم بی‌ربط. بعد یه آنتن روی سرشون بستن، گفتن یه نوع تازه از وای‌فای رو امتحان می‌کنن و یه ربع علامت وای‌فای روی لپ‌تاپ چشمک زد. هیچ وای‌فایی روشن نبود. با این حال بیشتر از نصفشون علامت گزارش کردن و حال دو نفر اون‌قدر بد شد که خواستن آزمایش زودتر تموم بشه.
پژوهشگرها به این می‌گن نوسیبو. سازمان جهانی بهداشت هم می‌گه این علائم واقعی‌ان، ولی پایه‌ای علمی برای ربطشون به امواج نیست، و چیزهای دیگه‌ای مثل سوسوی نور، هوای بد، استرس کار و خود نگرانی از امواج رو اسم می‌بره. کسی که نزدیک وای‌فای حالش بد می‌شه دروغ نمی‌گه؛ صادقانه باور داره امواج مقصرن، چون همین انتظار روی بدن خودش کار کرده.
اینکه چرا یه باور با وجود این آزمایش‌ها می‌مونه، و اینکه اصلاً این موج‌ها چی‌ان، هرکدوم داستان خودشون رو دارن.
حس بد نزدیک مودم و گوشی واقعیه، ولی توی آزمایش‌های کور با خود امواج تغییری نمی‌کنه و با انتظار ما بالا و پایین می‌ره. اگه دفعه‌ی بعد کنار مودم حالمون بد شد، از کجا بفهمیم چقدرش سهم انتظار خودمونه؟
این پاسخ از کجا آمده
هر چیزی که بالا خواندی از این ۹ منبع بیرون آمده. اگر خواستی خودت سرچشمه را ببینی، لینک‌ها همین‌جاست.