اولین موجود زنده از کجا اومده؟

توی غرب استرالیا، منطقه‌ای به اسم پیلبارا، تپه‌های سنگی کوچیکی هست که لایه‌لایه‌ان. حدود سه‌ونیم میلیارد سال پیش ساخته شدن و قدیمی‌ترین نشونه‌ی حیاتن که بیشتر دانشمندها قبولش دارن. داخلشون بقایای خود میکروب‌ها هم پیدا شده.

ولی اولین موجود زنده خیلی قبل‌تر بوده. برای فهمیدنش، دانشمندها ژن‌های موجودات امروزی رو، از باکتری تا آدم، کنار هم گذاشتن و از سرعتی که ژن‌ها عوض می‌شن حساب کردن نیای مشترک همه‌شون کِی زندگی می‌کرده.

حالا ببین چی پیدا شد: این نیا خودش یه سلول کامل بود، با هزاران نوع پروتئین، تقریباً هم‌سطح باکتری‌های امروزی. یعنی اولین موجود زنده نبود. زمین هم فقط کمی قبل‌تر از اون جایی شده بود که حیات بتونه توش دووم بیاره. اگه این برآورد درست باشه، کل راه از آغاز حیات تا این سلول کامل شاید فقط صد تا دویست میلیون سال طول کشیده. برای یه سیاره، این خیلی زوده.

پروتئین‌های هر موجود زنده از زنجیره‌ی اسیدهای آمینه درست می‌شن. این آجرها بدون موجود زنده هم ساخته می‌شن؟

استنلی میلر از چند تا گاز و بخار آب جرقه‌ی برق رد کرد، مثل یه رعد و برق کوچیک، و توی محصولش اسید آمینه پیدا کرد. سال‌ها بعد، شیشه‌های همون آزمایش‌ها رو با ابزار امروزی دوباره سنجیدن و اسیدهای آمینه‌ی خیلی بیشتری پیدا کردن. بیشترینش توی نسخه‌ی منتشرنشده‌ای بود شبیه آتشفشانی که وسط فوران بخار آب بیرون می‌ده.

حالا یه نمونه از بیرون آزمایشگاه. فضاپیمای ناسا از سیارک بنو خاک آورد. توش بیشتر از نصف اسیدهای آمینه‌ای پیدا شد که موجودات زمینی باهاش پروتئین می‌سازن، به‌علاوه‌ی همه‌ی «حرف»‌هایی که DNA و RNA باهاشون نوشته می‌شن. همه‌شون توی آب شور روی سنگ مادر همین سیارک ساخته شده بودن.

پس آجرها کار سختی نیستن. ولی یه کپه آجر هنوز ساختمون نیست.

فرق کپه‌ی آجر با موجود زنده اینه که موجود زنده خودش رو کپی می‌کنه. توی سلول‌های امروزی دو کار از هم جداست: DNA اطلاعات رو نگه می‌داره و پروتئین‌ها واکنش‌ها رو جلو می‌برن.

ولی RNA هر دو کار رو بلده. یعنی هم نقشه‌ست، هم دستگاهی که از روی نقشه می‌سازه. برای همین رایج‌ترین فرضیه اینه که حیات با یه مولکول RNA، یا چیزی شبیهش، شروع شد که خودش رو کپی می‌کرد.

خب، کافیه بسازیمش؟ دقیقاً همین‌جا دانسته‌ها تموم می‌شه. هنوز هیچ آزمایشگاهی RNAیی نساخته که خودش رو کپی کنه. بهترین نمونه‌ی ساخته‌شده تیکه‌های کوتاهی از RNAهای دیگه رو کپی می‌کنه، ولی خودش رو نه، چون ساختارش زیادی درهم‌پیچیده‌ست.

جدا از آجرها، انرژی و یه جای جمع شدن هم لازمه. دو جواب رقیب هست.

جواب اول، دودکش‌های گرم کف اقیانوسه. آب قلیایی دودکش به آب اسیدی دریا می‌رسه و اختلاف این دو تا، مثل دو سر یه باتری، انرژی می‌ده تا هیدروژن و دی‌اکسید کربن به مولکول‌هایی از جنس بدن موجودات زنده تبدیل بشن. گروه نیک لین روی یه تراشه‌ی آزمایشگاهی همچین مولکولی ساخت. یه جور چربی هم توی آب گرم و قلیایی خودبه‌خود حباب‌هایی می‌سازه شبیه پوسته‌ی سلول.

جواب دوم، برکه‌های آب گرم روی خشکی‌های آتشفشانیه. این برکه‌ها بارها خشک و دوباره پر می‌شن و هر بار مولکول‌ها روی سنگ غلیظ‌تر می‌شن. گروه دیوید دیمر این‌جوری از تیکه‌های تکی RNA زنجیره‌هایی شبیه RNA ساخت، و با کمی چربی این زنجیره‌ها توی حباب‌های ریز پیچیده می‌شن.

هیچ‌کدوم کامل نیست؛ خود لین می‌گه فرضیه‌ش سوراخ‌های زیادی داره. قدم بعدی روشنه: آجر، انرژی و حباب رو یه جا جمع کنی، تا وقتی یه چیزی شروع کنه خودش رو کپی کنه.