واکسن سرطان پانکراس در یک آزمایش بالینی فاز ۱ امیدوارکننده است

یک تیم تحقیقاتی در دانشگاه جانز هاپکینز نشان داده است که واکسن جدیدی می‌تواند پاسخ ایمنی قوی به سرطان پانکراس ایجاد کند. آزمایشات نشان می‌دهند که این واکسن می‌تواند پیشرفت ضایعات سرطانی را به تأخیر بیندازد و در بیماران عوارض خفیفی ایجاد کند.

🔬 سرطان پانکراس و چالش‌های آن

سرطان آدنوکارسینومای مجرای پانکراس (PDAC) که رایج‌ترین نوع سرطان پانکراس است، معمولاً در مراحل پیشرفته تشخیص داده می‌شود. این واقعیت به دلیل علائم محدود در مراحل اولیه، منجر به نرخ بقاء پایین برای بیماران می‌شود. با این حال، تومورهای PDAC به آرامی و طی دهه‌ها از کیست‌ها یا ضایعات خوش‌خیم ایجاد می‌شوند. حدود ۱۰ درصد افرادی که مبتلا به PDAC می‌شوند، زمینه ژنتیکی دارند و این فرصت را برای پزشکان فراهم می‌کند تا مداخله‌های زودهنگام را ارائه دهند که می‌تواند پیشرفت سرطان پانکراس را به تأخیر بیندازد یا حتی به طور کامل پیشگیری کند.

💉 تحقیقات نوآورانه بر روی واکسن

تیمی از محققان دانشگاه جانز هاپکینز به بررسی پتانسیل واکسنی پرداخته‌اند که به متداول‌ترین جهش‌ها در ژن KRAS، یکی از ژن‌های پرخطر در سرطان PDAC، هدف قرار داده است. در یک آزمایش بالینی فاز ۱، این تیم نشان داد که واکسن درمانی، پاسخ‌های ایمنی خاصی از سلول‌های T تولید کرده و پیشرفت ضایعات به سرطان پانکراس را در افرادی با این تومورها کند کرده است. یافته‌های آنها در نشریه Cancer Discovery منتشر شده و نشان از پتانسیل این روش درمانی دارد.

🧪 روش‌ آزمایش

محققان شش نوع شایع از جهش‌های KRAS را در تومورهای PDAC شناسایی کرده و به واکسن مبتنی بر پپتید اضافه کردند. در این آزمایش از ۲۰ بیمار با زمینه ژنتیکی و تایید ضایعات پانکراس استفاده شد. آن‌ها در مجموع چهار نوبت واکسیناسیون انجام دادند، به علاوه یک دوز تقویتی. در تمام این زمان‌ها، محققان نمونه‌های خون را جمع‌آوری کردند تا پاسخ‌های ایمنی را بررسی کنند.

😊 نتایج امیدوارکننده

بیماران تنها عوارض جانبی خفیفی، مانند خستگی، لرز و علائم مشابه آنفولانزا را گزارش کردند که به سرعت برطرف شد. با مقایسه پاسخ‌های سلولی T بیماران قبل و بعد از واکسیناسیون، محققان افزایش ۱۸.۲ برابری در پاسخ‌های ضد همه آنتی‌ژن‌های KRAS مشاهده کردند. به‌علاوه، در پیگیری ۱۶.۵ ماهه، هیچ‌یک از بیماران واکسینه شده پیشرفتی در کیست‌های غیرسرطانی خود نداشتند و حتی سه بیمار کیست‌های خود را کاملاً بهبود یافتند.

🔍 مطالعات آینده

در بیمارانی که به پیگیری‌های اختیاری بعد از یک یا دو سال مراجعه کردند، محققان مشاهده کردند که واکسن هر دو نوع سلول T، CD4+ و CD8+ را تحریک کرده است. علی‌رغم کاهش تعداد این سلول‌ها با گذشت زمان، این مطالعه نشان داد که این سلول‌ها پاسخ‌های قوی را نشان می‌دهند. این مطالعه به عنوان اولین مدرک استفاده از واکسن‌ها برای مداخله در سرطان پانکراس در بیماران انسانی تلقی می‌شود.