چطور استرس باعث خاکستری شدن موها می‌شود؟

استرس ممکن است باعث خاکستری شدن موها شود و تحقیقات نشان می‌دهد که این فرایند در انسان‌ها ممکن است قابل بازگشت باشد. نتایج اخیر نشان می‌دهد که خواباندن استرس و حفظ سلول‌های بنیادی ملانوست، می‌تواند به حفظ رنگ مو کمک کند.

🔬 تأثیر استرس بر رنگ مو

طبق افسانه‌ها، موهای ماری آنتوانت شب قبل از اعدامش به سرعت سفید شد. اما بسیاری از افراد این روایت را اغراق‌آمیز می‌دانند و معتقدند که موهای او به تدریج به دلیل شرایط سخت زندان خاکستری شده است.

در طول قرن‌ها، بسیاری متوجه شده‌اند که استرس به نظر می‌رسد باعث سفید شدن موهای خود و دیگران می‌شود. با این حال، دانشمندان اخیراً مکانیزم‌های بیولوژیکی پشت این فرایند را کشف کردند.

🧬 کشف جدید دانشمندان

در یک مطالعه در سال 2020، تیمی به رهبری یاقیه هسو، زیست‌شناس سلول‌های بنیادی در دانشگاه هاروارد، متوجه شدند که استرس—چه فیزیکی و چه روانی—رشد گروهی از سلول‌های بنیادی نامتمایز در موش‌ها را تسریع می‌کند. این سلول‌ها در نهایت به ملانوست‌های (سلول‌های تولیدکننده رنگدانه) تبدیل می‌شوند. تقسیم سریع سلول‌های بنیادی ملانوست باعث کاهش این سلول‌ها می‌شود. بدون این منبع، فولیکول‌های مو قادر به تولید ملانین نخواهند بود و در نتیجه موها به طور غیر قابل برگشت خاکستری می‌شوند.

🔍 عامل علتی

هنگامی که موش‌هایی که فاقد سلول‌های ایمنی یا غدد فوق کلیوی بودند تحت استرس قرار گرفتند، موهایشان همچنان خاکستری شد که این به یک عامل متفاوت اشاره می‌کند. محققان معتقدند که نوریپینفرین (هورمون مبارزه یا فرار) مسئول این پدیده است. آنها دریافتند که استرس باعث افزایش سطح هورمون‌ها در خون موش‌ها می‌شود و با غیرفعال کردن اعصاب سمپاتیک، که مسئول پاسخ به استرس هستند، کاهش ملانوست‌های بنیادی و خاکستری شدن موها کاهش یافته است.

👩‍🔬 سیر مطالعات انسانی

اما در یک مطالعه دیگر در سال 2021، یافته‌ها نشان می‌دهد که خاکستری شدن موها در اثر استرس ممکن است در انسان‌ها قابل بازگشت باشد. محققان موهای 14 داوطلب را بررسی کردند و متوجه شدند که تغییرات در رنگ موهای آنان با دوره‌های استرس بالا و پایین همزمان بوده است.

به عنوان مثال، یکی از داوطلبان، بعد از اتمام یک دوره دو ماهه استرس بالا، شاهد بازگشت رنگ موهایش به حالت قبل بود. این دلیل نشان می‌دهد که شاید خاکستری شدن مو به نوعی با سن و موقعیت فرد مرتبط باشد.

🧠 تأثیرات سن

یاقیه هسو و مارتین پیکار، زیست‌شناس میتوکندری، معتقدند که خاکستری شدن مو در نتیجه استرس، تسریع‌کننده فرایندی است که به طور طبیعی در طول پیری اتفاق می‌افتد. این امکان که رنگ موها بتوانند بازگردند، نشان می‌دهد که فرایند پیری می‌تواند انعطاف‌پذیر و داینامیک باشد.