سرطان روده بزرگ و قرارگیری کودکان در معرض باکتری‌های رایج روده

این مقاله به بررسی ارتباط قرارگیری در معرض باکتری‌های رایج روده و سرطان روده بزرگ در سنین پایین می‌پردازد. تحقیق نشان می‌دهد که قرارگیری در معرض سم کولیباکتین ممکن است موجب جهش‌های ژنتیکی شود که به ابتلای زودهنگام به سرطان روده بزرگ منجر می‌شود.

🔬 سرطان روده بزرگ و قرارگیری کودکان در معرض باکتری‌های رایج روده

نرخ ابتلا به سرطان روده بزرگ (CRC) در بزرگسالان زیر ۵۰ سال رو به افزایش است و الگوهای ابتلا بسته به منطقه جغرافیایی به شدت متفاوت است. محققان در حال بررسی عوامل خطر مرتبط با این نوع سرطان در سن پایین هستند. قرارگیری در معرض محیطی و برخی عوامل سبک زندگی می‌تواند تأثیرات مهمی بر روی سلامت افراد بگذارد و الگوهای خاصی از جهش‌های جسمی را در ژنوم ایجاد کند که به آنها امضای جهشی می‌گویند.

لادمیل الکساندروف، یک ژنتیک‌دان سرطان در دانشگاه کالیفرنیا، سن دیگو، به تحلیل ژنوم‌ها برای شناسایی الگوهای ژنتیکی می‌پردازد که ممکن است مسئول تفاوت‌های نرخ ابتلا به سرطان روده بزرگ باشند. تیم الکساندروف دریافته‌اند که قرارگیری در معرض کولیباكتین، سمّی که توسط برخی سویه‌های ای.کولی در روده تولید می‌شود و آسیب‌زننده به DNA است، ارتباط قوی‌ای با سرطان روده بزرگ در سنین پایین دارد.

این تیم با استفاده از توالی‌یابی کامل ژنوم و ثبت الگوهای جهش از بیش از ۹۰۰ بیمار مبتلا به CRC در ۱۱ کشور و چهار قاره با نرخ ابتلا متوسط تا بالا، متوجه شدند که جهش‌های مرتبط با قرارگیری در معرض کولیباكتین از سایر جهش‌ها واضح‌تر بودند.

در انسان‌ها، ای.کولی بخشی از میکروبیوم سالم روده است، اما برخی سویه‌ها می‌توانند کولیباكتین تولید کنند که ترکیبی جهش‌زا است و می‌تواند منجر به شکست‌های دو رشته‌ای DNA و در نهایت باعث پیشرفت سرطان روده بزرگ شود. این سم موجب دو نوع جهش قابل شناسایی می‌شود: تغییرات انفرادی پایه (SBS) و جهش‌های حذف/افزودن (ID).

تحقیقات قبلی، از جمله از گروه الکساندروف، نشان داده بود که جهش‌های مرتبط با کولیباكتین در ۱۰ تا ۱۵ درصد از تمام موارد CRC وجود دارند. اما در این مطالعه، محققان متوجه شدند که جهش‌های SBS88 و ID18 در بیماران تشخیص‌شده قبل از ۴۰ سالگی ۳.۳ برابر بیشتر از افرادی که بالای ۷۰ سال دارند، شایع است.

الکساندروف در یک کنفرانس خبری گفت: "این الگوهای جهش در واقع یک نوع رکورد تاریخی در ژنوم هستند و نشان می‌دهند که قرارگیری در معرض کولیباكتین به‌عنوان نیروی محرک پشت این بیماری در سنین پایین است."

چون در مطالعات قبلی دیده شده بود که چنین جهش‌هایی در دهه اول زندگی به وجود می‌آیند، تیم پژوهشگران خواستار بررسی این الگوها شدند. آنها جهش‌ها را به دو دسته تقسیم کردند: جهش‌های کلونال زودرس و آنهایی که فقط در بعضی سلول‌ها ظاهر شده‌اند. آنها دریافتند که SBS88 و ID18 در جهش‌های کلونال زودرس غنی‌تر بوده‌اند، که نشان‌دهنده این است که جهش‌های مرتبط با کولیباكتین در اوایل توسعه تومور رخ می‌دهند.

علاوه بر این، محققان دریافتند که جهش‌های مرتبط با کولیباكتین با جهش‌های محرک دیگری که می‌توانند پیشرفت سرطان را تسریع کنند، مرتبط هستند.

الکساندروف توضیح داد: "اگر کسی یکی از این جهش‌های محرک را در سن ۱۰ سالگی به دست آورد، ممکن است دو دهه زودتر از زمان عادی به سرطان روده بزرگ مبتلا شود و در ۴۰ سالگی به جای ۶۰ سالگی به آن دچار شود."

الکساندروف افزود: "این موضوع نگرش ما را نسبت به سرطان تغییر می‌دهد. این فقط در مورد آنچه که در بزرگسالی رخ می‌دهد نیست، بلکه مربوط به آنچه است که در دهه اول زندگی اتفاق می‌افتد، شاید حتی در چند سال اول زندگی. سرمایه‌گذاری مداوم در این نوع تحقیقات در تلاش جهانی برای پیشگیری و درمان سرطان قبل از اینکه خیلی دیر شود، حیاتی خواهد بود."

❓ سوالات متداول

• سؤال 1: سرطان روده بزرگ در سنین پایین چیست؟
• سرطان روده بزرگ در سنین پایین به مواردی اشاره دارد که در آن سرطان روده بزرگ در افراد زیر ۵۰ سال تشخیص داده می‌شود.
• سؤال 2: چگونه قرارگیری کودکی در معرض باکتری‌های روده به سرطان روده بزرگ مرتبط است؟
• تحقیقات جدید نشان می‌دهد که قرارگیری در معرض برخی سویه‌های ای.کولی که سمّی به نام کولیباكتین تولید می‌کنند، ممکن است موجب ایجاد امضای جهشی در ژنوم شود و به توسعه سرطان روده بزرگ در سنین پایین کمک کند.
• سؤال 3: کولیباكتین چیست و چگونه بر DNA تأثیر می‌گذارد؟
• کولیباكتین یک ترکیب جهش‌زا است که توسط سویه‌های خاص ای.کولی در روده تولید می‌شود. این ترکیب باعث شکست‌های دو رشته‌ای DNA می‌شود و منجر به جهش‌های قابل شناسایی همچون SBS و ID می‌شود که می‌تواند پیشرفت سرطان را تسریع کند.
• سؤال 4: پیامدهای این تحقیق برای پیشگیری از سرطان روده بزرگ چیست؟
• این مطالعه اهمیت قرارگیری در معرض محیطی در دوران کودکی را در توسعه سرطان نشان می‌دهد. درک چگونگی ارتباط قرارگیری در معرض باکتری‌های رایج روده با سرطان روده بزرگ می‌تواند راهکارهای جدیدی برای پیشگیری، به‌ویژه با هدف قرار دادن سویه‌های خاص باکتری یا کاستن از اثرات آن‌ها در اوایل زندگی، فراهم کند.